Whāriki Ra Māori - Tiaki UV Eke Tūhono, Pātiki Me Te Hoahoa Tūāpapa

Ko te whāriki rā kōrere pāpaku e whai ana i te hangarau mātai āhuarangi ultraviolet e tiaki ana i ngā kaiwhakamahi mai i ngā tū ahi rā kino ki te ahunga nui. Ko te matotoru o te tuanui i hoahoa ai e here ana tae noa ki te 99.9 ōrau o ngā tū ahi UV-A me UV-B, e tiaki ana i te taumata hauora e piki ake ana i ētahi atamira takotoranga me ngā whāriki rā. Ko te āhua pai ake o te tiaki nei i te wāhi e uru mai ana ngā miro motuhake e herea ana ki roto i te anga mat, e waihangatia ana he maha ngā tuanui tiaki i te tū ahi rā. Ka whai te whāriki rā kōrere pāpaku i ngā mata arotau kowhiti-kōiriata ki te taha raro o te tuanui, e pekapeka ai ngā tū ahi kino i waho ake i te kaiwhakamahi, i te wā e pupuri ana i ngā tikanga māmā ki raro iho. He mea nui tēnei whakapai ake mō ngā tāngata e pīrangi ana te mātai, ngā tamariki, ngā kaumātua, me ēnei katoa e noho tāwāhi ana mō wā roa ki waho. Ka whakawhanuitia te hangarau tiaki UV ki roto i ngā whāriki rā kōrere pāpaku hei whakamātau kia pana tonu te mahi i ngā āhuatanga rereke o te rangi me te kaha o te rā. Arā noa i ngā hanganga koreti e murua anō ai te māmā o te mārama, ko tēnei whāriki rā kōrere pāpaku e arataki ana i ngā roa-tū kino e pā ana ki te mātai, te pūkotia haumanu, me te whakapau ake i te mōrearea o te mate mātai. Ko te tikanga whakaritenga mat e uru ana i ētahi karaihe motuhake e hono ana paripari ki ngā miro, kia pana tonu te mahi tiaki UV i te roanga o te ora o te whāriki rā kōrere pāpaku. Ko te noho tāwāhi tōaitanga ki te rā hohonu e whakaara ana i ētahi atu karaihe tiaki kei roto i te ritenga, kia pai ake ai te mahi o te whāriki rā kōrere pāpaku i te wā. Ko te rahi nui o te tuanui o ngā whāriki rā kōrere pāpaku e tuku ana i te tiaki katoa mō ētahi kaiwhakamahi anuanu, e waihanga ana i ngā wāhi haumaru mō ngā whānau, mō ngā rōpū hoki i te wā e mahi ana ki waho. Kua torotoro ake tēnei tiaki i waho ake i te rā tūmatanui, nā te mea ko te whāriki rā kōrere pāpaku e arataki ana i ngā tū ahi UV kowhiti mai i te oneone, i te wai, i te konukete, me ētahi atu mata kowhiti e āhua ai te noho tāwāhi kore mōhio.

Kua rerekē te whakangāhau mātātoko o te whāriki rā kōrari i te tino wātea me te whai hua mā te kaiwhakamahi, e kitea ai te māmātia i te kaupapa herekore me te whakamahinga kore pōuri. Ko te hoahoa whakakaha e āki ai te whāriki rā kōrari kia tūtohu ki ngā rahi iti e uru atu ana ki ngā pouaka kātahi, ngā pūkete, i ngā wāhi tāpui kāore he wāhi nui. Ko te whakamāmautanga o te taumaha he tauānga matua, nā te hanga kōrari e iti ake ana te taumaha o te whāriki rā kōrari tae atu ki te 40% tērā i ngā whāriki rā e rite ana engari hekoheko, kia māmā ai te kawe i te wā roa. Ko te hoahoa matawai āki ai ngā matāpuna māmā e pāngia ana te rere i ngā āhuatanga makariri, ā, e iti ake ana te raru o te ringa i te wā e kawea ana mō te wā roa. Ko ngā tikanga whakamutu tere e tuku ana kia tū ake, kia tāwhai rānei te whāriki rā kōrari i raro iho i te rāwekenga tekau mā ono, kia kaua he pāpātanga, kia hauora ake te wā mō te whakangāhau ki waho. Ko te hanganga waehe o ngā whāriki rā kōrari e āki ana te whakakapi i ngā waehe takitahi, e roa ake ai te ora o te hua, e iti ake ai ngā utu mō te wā roa mō ngā kaihoko. Ko ngā pouaka kawe, ngā aho rānei e tāwhai ana i te nuinga o ngā whāriki rā kōrari, e tuku ana i ngā rautaki kawe e tiaki ana i te whāriki rā i te wā e tāpui ana, e kawe ana. Ko te pūnaha turanga o ngā whāriki rā kōrari e āki ana i ngā mata wāhi rereke, mai i te one, i te tarutaru, ki ngā pātio kōnui, kia pūmau ai te pūmahara kāore he hoko āwhina. Ko ngā āhuatanga whakarerekē i te teitei e tuku ana kia whakarerekē te wāhi o te whāriki rā kōrari e hāngai ana ki ngā wāhi noho, ngā koki rā, i ngā āhuatanga hau, kia rerekē ake te māmātia, kia pono ake te tiaki. Ko te āhua māmā o ngā whāriki rā kōrari e iti ake ana te pānga hau, e aki ai te tū ake tētē, te nuinga rānei e kīrearea ai te whara, te mōrearea rānei. Ko ngā here tāpui e iti ana, nā te mea e tāpui ai ngā whāriki rā kōrari ki ngā kātaha, ki ngā wharepaku, i ngā wharepaku ki waho kāore he here āhuarangi motuhake, kāore he tikanga tiaki. Ko te tikanga māmā mō ngā whāriki rā kōrari e whai ana i te horoi māmā, i te tirohanga wawe, kāore he taputapu motuhake, kāore he ratonga matua e hiahiatia ana kia pupuri i te mahi pai.

Ko te whāriki rā kōrari he panoni nui ki ngā hua taiao ā-tihi, e tuku ana i ngā painga taiao matatau e tautoko ana i ngā kaupapa whakauru ki te ao mō te pūmau. Kāore he huringa parātai, paraihe, i te punaha whakapau wai hoki e hiahiatia ana mō te whanaketanga o te kōrari, nō reira ko ngā whāriki rā kōrari ko ngā rāwekenga ārai rā anuanu ake i te tauā e wātea ana i te māketi inaianei. Mā te tere haere o te tipu o te kōrari ka taea te kohi ia toru ki ia rima tau, kāore ai i korengia ngā nutara whenua, kāore hoki i marerea te tauritenga o te ao turoa, ka pūmautia ai te whanaketanga pūmau o ngā whāriki rā kōrari mō ngā whakatipuranga kei te heke mai. Ko ngā pūkenga here tangata o te kōrari e neke ake ana i ngā rākau tōtara tēnei ōrite ki te 35%, arā, ko ia whāriki rā kōrari e āwhina ana i te whakakore i te karbona i te rangi i tana wā o te tipu. Ka iti noa ngā hua parae e hua mai ana i te hanga whāriki rā kōrari, nā te mea ka whai wāhi tonu te katoa o te tikanga kōrari ki ngā mahi whakaputa, ki ngā umanga hoki e pā ana. Ko te āhua māmātia he painga taiao matua, nā te mea ka māmātia te whāriki rā kōrari mā te ahaunga ake i te mutunga o tana wā ora, e kore ana e pēra me ngā whāriki hangarau e mau ana ki ngā punga taiwhenua mō ngā tekau mā nga tau. Ko te āhuatanga takotoranga o te kōrari ka pūmau ai te wātea, kāore ai i āwhina ki te huakita, ki te whakangāwari hoki i ngā wāhi noho e pā ana ki ngā umanga rākau tawhito. Ka puta mai ngā painga tiaki wai i te whanaketanga o te kōrari, nā te mea e iti ake ana te wai e hiahiatia ana (30%) i ngā momo rākau tōtara ōrite, engari e hāngai ana ki ngā matapae hanganga mō ngā whāriki rā kōrari. Ko te wāhi tuku atu i te kōrari ka iti ake ngā karbona e hua mai ana i te kaipuke, nā te mea e taea ana e maha o ngā rohe te whanaketanga i te kōrari e tika ana mō te whakaputa whāriki rā kōrari i ngā tāwahi e tika ana ki ngā whenua whakaputa. Ko ngā pūkenga tiaki oneone o ngā wae kōrari ka aki ai te korengatanga, ka pupuri ai i te oranga whenua i ngā wāhi whanaketanga, ka tautoko ai i ngā tikanga whakamahi whenua pūmau e pai ana mō ngā hapori katoa. Ko ngā huarahi whakaputa kore parātai mō ngā whāriki rā kōrari ka wehe ai i ngā wai pouri, i ngā paru hoki i te rangi e hua mai ana i te hanga matapae hangarau, ka tiaki ai i ngā puna wai, i te kounga hoki o te rangi. Ko te whai pono ki te hiko, ki te wera hoki e hiahiatia ana mō te whakaputa kōrari e iti ake ana i te whakaputa i ngā horonga whāriki metara, pīria hoki, ka iti ake ai te pā ki te taiao o ia whāriki rā kōrari i te hanga.